maandag 12 oktober 2015

Sjakie en de grote glazen lift (Charlie and the Great Glass Elevator) is een kinderboek van schrijver Roald Dahl. Het is het vervolg op Sjakie en de chocoladefabriek, en volgt Sjakie Stevens en snoepmaker Willy Wonka op hun reis door de ruimte in een grote glazen lift.

Het boek werd voor het eerst gepubliceerd in de Verenigde Staten door uitgeverij Alfred A. Knopf in 1972. Twee jaar later kwam de Nederlandse vertaling van Harriët Freezer uit. Het boek is geïllustreerd door Faith Jaques.

Het idee van het verhaal lijkt te zijn ontleend aan Abeltje van de Nederlandse schrijfster Annie M.G. Schmidt. Dahl kwam met zijn boek in 1972, terwijl Abeltje al in 1953 werd uitgegeven.

Korte samenvatting[bewerken]

Leeswaarschuwing: Onderstaande tekst bevat details over de inhoud en/of de afloop van het verhaal.

Het verhaal begint waar het vorige deel ophield. Sjakie en Willy Wonka hebben net Sjakie’s familie opgehaald met de vliegende glazen lift, en willen terugkeren naar de fabriek. Door onenigheid tussen Wonka en Sjakie’s oma Wilhemina schiet de lift echter in een baan om de aarde.

In de ruimte gaat het gezelschap aan boord van het zojuist voltooide Amerikaanse ruimtehotel, dat spoedig zijn deuren zal openen voor gasten. Het hotel blijkt echter te zijn overgenomen door buitenaardse wezens genaamd Drochten, die zich voeden met mensen. De groep kan net op tijd ontsnappen. Wonka blijkt veel over deze drochten te weten. Volgens hem kunnen ze de aarde niet betreden omdat ze dan verbranden in de dampkring. Blijkbaar wachten ze daarom in het ruimtehotel op de gasten. Tevens kunnen ze van vorm veranderen.

Tegelijkertijd nadert ook een shuttle het ruimtestation, met aan boord drie astronauten en het personeel voor het ruimtehotel. Zij zien de glazen lift aan voor een buitenaards schip. Wanneer de drochten de shuttle aanvallen, komen Willy Wonka en Sjakie hen te hulp. Ze slepen de beschadigde shuttle terug naar de aarde, en ontdoen zich van de drochten door deze mee te slepen de dampkring in zodat ze verbranden.

Veilig terug in de fabriek wil Sjakie dat zijn hele familie helpt met het runnen van de fabriek, maar zijn grootouders zijn te oud. Hierop geeft Wonka hen een door hem uitgevonden verjongingsmiddel. De vier nemen echter te veel in. Gevolg: drie van hen veranderen terug in baby’s, en de vierde, Wilhemina, verdwijnt zelfs geheel omdat ze te jong wordt. Volgens Wonka komen mensen die zoiets overkomt terecht in een plaats genaamd Minland. Hij en Sjakie reizen hiernaar toe met de lift, en halen Wilhemina terug door haar weer ouder te maken met een verouderingsdrank. Met deze zelfde drank herstelt Wonka de andere drie naar hun correcte leeftijd.

Op het eind blijkt dat de president van de Verenigde Staten iedereen een medaille wil geven als dank voor het helpen van de shuttle. Omdat het bed waar de vier grootouders in liggen niet door de deur van de helikopter kan, komen ze na 20 jaar eindelijk uit bed.

Bewerkingen[bewerken]

Een hoorspelbewerking van het boek is als luisterboek uitgegeven van ongeveer drie uur (3 CD's). De stemmen zijn onder andere van Johnny Kraaijkamp jr., Bob van der Houven, Edna Kalb, Lucie de Lange, Stan Limburg, Fred Meijer, Hero Muller en Patty Pontier.

In tegenstelling tot haar voorganger, is er nog geen verfilming van het boek gemaakt. Roald Dahl was zo teleurgesteld in deeerste verfilming van Sjakie en de Chocoladefabriek, dat hij weigerde toestemming te geven voor de verfilming van het vervolg. Tim Burton en Johnny Depp, die de tweede verfilming hebben gemaakt, hebben al aangegeven geen interesse te hebben in een verfilming van het tweede boek.

Roald Dahl

Roald Dahl (Llandaff, Zuid-Wales, 13 september 1916 – Oxford, 23 november 1990) was een Brits schrijver.
Hij schreef boeken voor zowel kinderen als volwassenen. Zijn schrijfstijl was bijzonder: de verhalen voor volwassenen zijn vaak bizar en die voor kinderen grappig, vreemd, onvoorspelbaar, griezelig en af en toe een beetje sadistisch. Zijn kinderboeken werden van tekeningen voorzien door Quentin Blake. Ze werden in Nederland zowel door de Griffeljury als door de Kinderjuryverschillende malen bekroond. Zijn verhalen voor volwassenen waren over het algemeen kort en vertoonden vaak een verrassende wending aan het eind.

jeugd

Roald Dahl werd in 1916 in Llandaff, Cardiff (Wales) geboren als kind vanNoorse ouders, Harald Dahl en Sofie Magdalene Dahl-Hesselberg. Roald werd vernoemd naar de poolreiziger Roald Amundsen, een nationale held in Noorwegen. Hij sprak thuis Noors met zijn ouders en zussen.
In 1920, toen hij drie was, overleed zijn zeven jaar oude zuster Astri aan een blindedarmontsteking. Ongeveer een maand later overleed zijn vader op 57-jarige leeftijd aan een longontsteking. Roalds moeder besloot echter niet om naar Noorwegen terug te keren; het was de wens van haar man geweest dat hun kinderen op Britse scholen werden onderwezen. Vanaf zijn achtste werd Roald naar verscheidene kostscholen in Engeland gestuurd, met inbegrip van Saint Peter's in Weston-super-Mare. Later bezocht hij Repton in Derbyshire. Tijdens zijn jaren daar zou Cadbury, een chocoladeproducent, af en toe dozen nieuwe chocolade naar de school sturen, die door de leerlingen getest konden worden. Dit was een inspiratie voor zijn derde kinderboek Sjakie en de chocoladefabriek.

In zijn kinder- en tienerjaren bracht Dahl zijn zomervakanties door in het Noorwegen waar zijn ouders vandaan kwamen. Zijn kinderjaren zijn het onderwerp van zijn autobiografisch werk Boy: Verhalen van Kinderjaren.